A transferencia da AP-9 a Galicia entrou nunha fase decisiva. PSOE, BNG e Sumar pecharon no Congreso un texto transaccional que contempla o traspaso non só da xestión, senón da titularidade completa da autoestrada á Xunta. Este acordo, que será debatido este martes na ponencia parlamentaria, supón un cambio de rumbo tras anos de negociacións bloqueadas desde 2016.
O punto clave do pacto é a blindaxe financeira: o Estado comprométese a manter a carga económica das decisións adoptadas ata agora. Isto inclúe bonificacións vixentes, compensacións á concesionaria por obras e, crucialmente, as posibles indemnizacións a Audasa se o expediente da Comisión Europea obrigase a anular a concesión.
As reticencias do PP
A pesar do avance, o respaldo ao texto non está garantido. O presidente da Xunta, Alfonso Rueda, móstrase cauto. Aínda que valora positivamente a transferencia, sinala dúas carencias fundamentais que, ao seu xuízo, afastan o texto da proposición de lei aprobada por unanimidade no Parlamento galego: a falta de fondos explícitos para ampliar bonificacións e a ausencia dunha referencia clara á supresión do incremento tarifario do 1% anual durante 20 anos, pactado na etapa de José Luis Rodríguez Zapatero.
Sen o apoio do Partido Popular, a iniciativa necesitaría sumar aos grupos nacionalistas (ERC, Bildu e PNV) e o voto favorable de Junts, que aínda é unha incógnita.
Que gañaría a Xunta co traspaso?
Se a lei prospera, a Administración autonómica asumiría competencias crave:
- Autorizacións: Capacidade para reformar tramos ou autorizar novos.
- Supervisión: Inspección directa do funcionamento da vía.
- Réxime sancionador: Potestade para multar.
- Economía: Facultade para modificar o sistema financeiro, establecer novas bonificacións ou suprimir peaxes.
Tal e como informou o BNG, o deputado Néstor Rego celebrou o acordo por “salvagardar” a Galicia das consecuencias económicas derivadas da xestión estatal pasada. Pola súa banda, o líder dos socialistas galegos, José Ramón Gómez Besteiro, instou ao PP a non bloquear a medida, argumentando que a transferencia é unha realidade grazas ao goberno actual e que o obxectivo final debe ser a “gratuidad” da autoestrada.
Con máis de 60 prórrogas á súa espaldas desde 2023, a lei que busca facer de Galicia a responsable da súa principal arteria de comunicación enfróntase agora ao seu examen definitivo no Congreso, onde a postura final dos populares decidirá o éxito desta longa batalla política.
