A investigación do accidente ferroviario de Urda comeza a ofrecer as primeiras explicacións técnicas, pero tamén deixa claro que aínda quedan preguntas fundamentais por responder. O informe preliminar da Autoridade de Investigación Técnica de Accidentes e Incidentes Ferroviarios (AITAT) apunta a unha posible cadea de avarías, instrucións e actuacións que desembocaron na colisión entre un tren AVE de Renfe e outro de Iryo.
O documento sitúa o inicio da situación de risco nunha avaría do sistema de seguridade LZB, detectada ás 8:31 horas do mércores 28 de outubro. A incidencia obrigou a modificar o sistema de circulación nun tramo da liña Madrid-Sevilla e a operar en condicións degradadas, mediante o chamado Bloqueo de Señalización Lateral (BSL).
Segundo a reconstrución inicial, o fallo afectou a tres ordenadores e deixou sen protección LZB un tramo de 63 quilómetros. Os seis trens que circulaban por ese sector tiveron que deterse inicialmente. Entre eles estaba o Iryo 6076, que quedou parado ante a sinal de entrada da estación de Urda.
Posteriormente, o maquinista do AVE 2080 recibiu instrucións para continuar a marcha baixo o sistema alternativo, mentres o outro convoi permanecía detido. A investigación deberá esclarecer como se xestionou esa situación e por que non actuaron as barreiras de seguridade que debían evitar o choque.
Un impacto a alta velocidade
A AITAT estima que a colisión se produciu a unha velocidade de entre 160 e 200 quilómetros por hora. A cifra aínda non é definitiva: será necesario extraer e analizar os datos dos rexistradores dos trens para determinar a velocidade exacta.
O impacto provocou que o coche dianteiro do AVE quedase encaixado no último vagón do Iryo. Os dous convois descarrilaron e varios coches acabaron envorcados nun terraplén.
O balance provisional mantense en 69 persoas falecidas e máis dun cento de feridos. As cifras deberán ser confirmadas polas autoridades conforme avance a identificación das vítimas e a atención aos afectados.
As preguntas que aínda quedan abertas
O informe non atribúe responsabilidades nin establece unha causa definitiva. Os investigadores aínda non puideron entrevistar os maquinistas nin os responsables de circulación directamente implicados, e os rexistradores dos trens permanecen baixo custodia da Garda Civil á espera de que se analicen os seus datos.
Entre os aspectos que deberán esclarecerse figuran as instrucións transmitidas desde o centro de control, a información que recibiu cada maquinista, o funcionamento dos sistemas de seguridade e o mantemento da infraestrutura.
A investigación técnica tamén examinará factores organizativos e procedementais. O obxectivo da AITAT é determinar que fallou e formular recomendacións para evitar accidentes similares, non establecer culpabilidades penais.
O accidente xa abriu un debate político sobre a seguridade ferroviaria e a responsabilidade das administracións e das empresas implicadas. O ministro de Transportes, Óscar Puente, comparecerá no Congreso o próximo 3 de novembro para dar explicacións.
Por agora, a principal conclusión é que a traxedia non pode darse por explicada. O informe ofrece unha primeira reconstrución dos feitos, pero a resposta definitiva dependerá da análise das probas e dos rexistros técnicos.
Fontes: Euronews, Cadena SER, Europa Press.
