O Goberno central aplicou por primeira vez na súa historia a figura da situación de interese para a seguridade nacional (SISN) para facer fronte á complexa crise rexistrada en Ceuta. Esta ferramenta, prevista na Lei 36/2015 pero nunca empregada ata o de agora, foi formalmente adoptada mediante o Real Decreto 681/2026 e complementada coa declaración de recursos a través do Real Decreto 705/2026. A medida sitúase nun espazo intermedio: está por riba da xestión administrativa ordinaria, pero por debaixo dos estados de alarma, excepción ou sitio, permitindo afrontar problemas graves e transversais sen alterar o marco constitucional.
A activación destas medidas responde á necesidade de dar unha resposta coordinada a unha situación que vai moito máis aló do control puramente fronteirizo. A crise afecta de maneira simultánea a ámbitos tan diversos como a sanidade, a xustiza, a acollida de menores, a seguridade cidadá, o transporte, os servizos públicos e as relacións exteriores. Tal e como sinala a normativa e avalou no seu día o Tribunal Constitucional, o obxectivo principal non é outorgar poderes excepcionais nin recortar garantías democráticas, senón evitar a fragmentación administrativa e conseguir que os recursos xa existentes operen de forma integrada e eficaz baixo unha mesma estratexia.
Unha coordinación reforzada sen poderes excepcionais
Un dos aspectos centrais desta figura radica en que se emprega con medios e poderes ordinarios. Tal e como explicou o coordinador académico do Máster en Seguridade Pública da UNIR, Fidel Bedia Castillo, a declaración non crea novos poderes nin elimina as competencias que corresponden legalmente a cada ministerio, aos corpos policiales, á cidade autónoma ou aos órganos xudiciais. O seu propósito fundamental é ordenar a utilización dos recursos dispoñibles para evitar ineficiencias ou instrucións contradictorias entre administracións.
Para liderar este operativo, o Executivo designou como autoridade funcional ao ministro de Política Territorial e Memoria Democrática, Ángel Víctor Torres Pérez. O seu cometido non consiste en absorber as funcións de cada departamento, senón en dirixir a actuación conxunta para que a resposta institucional sexa rápida e cohesionada. A medida abrangue territorialmente a cidade de Ceuta, os seus postos fronteirizos, costas, portos e augas adxacentes, mobilizando de xeito transversal recursos de Asuntos Exteriores, Xustiza, Interior, Defensa e outras áreas competentes en acollida e sanidade.
A proba práctica da eficacia
A delimitación desta figura xurídica garante expresamente a vixencia absoluta dos dereitos fundamentais e das liberdades públicas, diferenciándose por completo dos estados excepcionais previstos na Lei Orgánica 4/1981. Mentres que aqueles suspenden garantías constitucionais ante catástrofes extremas, a situación de interese para a seguridade nacional aposta exclusivamente pola cooperación reforzada para protexer os servizos esenciais e a convivencia cidadá.
A utilidade real e o éxito desta medida mediranse polos seus resultados prácticos sobre o terreo. Entre os retos inmediatos atópanse mellorar a identificación de persoas, a protección e o triaxe de menores, a atención sanitaria, a resposta xudicial, a acollida humanitaria e a seguridade na fronteira, reduciendo calquera solapamento administrativo que poida convertern nun problema maior unha crise de marcada complexidade e urxencia.
