Ante a situación de escasez de auga que afecta á comunidade, con 32 concellos das provincias da Coruña e Pontevedra en situación de alerta e máis de douscentos en prealerta, a Xunta puxo sobre a mesa a posibilidade de crear novos encoros en Galicia. A conselleira de Medio Ambiente, Territorio e Vivenda, Ángeles Vázquez, quixo abrir este debate durante un acto celebrado en Oleiros, onde advertiu que, de cara aos próximos meses e ante a falta de precipitacións de calado, os problemas de abastecemento poderían estenderse a novos municipios da comunidade.
A problemática orográfica e os antecedentes
Durante a súa intervención, a conselleira lembrou que os meses de xaneiro e febreiro rexistraron abondosas choivas —con rexistros de 800 litros por metro cadrado—, mentres que a primavera e o verán catalogáronse como os máis secos da historia. Vázquez sinalou que, debido á propia orografía galega, caracterizada por ríos moi curtos e concencas pequenas sen grandes encoros, «ao final a auga acaba no mar». Por este motivo, defendeu que «nalgunha sitio haberá que encorar a auga para tirar dela», aínda que quixo matizar aos críticos que a súa proposta non pasa «por encher Galicia de encoros».
Pola súa banda, o director de Augas de Galicia, Roi Fernández, recoñecía recentemente nunha entrevista que esta medida entraña unha alta complexidade, tanto polos prazos temporais que require calquera decisión deste tipo coma pola propia realidade física do territorio e a dispersión poboacional. Na actualidade, a conca Galicia-Costa, competencia autonómica, conta con nove encoros de abastecemento: Cecebre, Eiras, Forcadas, Caldas de Reis, Zamáns, Pontillón de Castro, Baiona, Beche e Vilagarcía, sendo o de Caldas de Reis o último en entrar en servizo no ano 2001.
O estudo das augas subterráneas e a presión estival
Como alternativa complementaria para aliviar as zonas máis tensionadas, a conselleira avogou por intensificar o estudo e aproveitamento das augas subterráneas, unha vía que xa se está explorando en núcleos de poboación máis pequenos. Dende Augas de Galicia confirmaron que se levan a cabo investigacións e baterías de pozos en contornas como Abegondo, así como nas áreas metropolitanas da Coruña e Vigo, traballos orientados a abastecer zonas periurbanas e rebaixar a presión sobre os encoros principais durante o período estival.
O organismo hidráulicou salientou que estes proxectos requiren dunha estreita cooperación interinstitucional e lembraron que a Xunta mantén unha colaboración directa cos concellos para vixiar perdas por evaporación e o impacto do forte incremento demográfico do verán. Como exemplo, localidades turísticas como Sanxenxo experimentan alzas no consumo de auga de ata o 150 %, mentres o executivo galego traballa man a man cos municipios manexando escenarios de seca que poderían prolongarse ata o outono.
